News

News
 
Twee mycologen in spe op bezoek in Westerdijk by Webmaster News 2018-11-02 12:41:14
 

Het zijn twee open jongens uit Havo 5 die op bezoek komen bij Jos Houbraken om informatie voor hun profielwerkstuk en ze hebben zich goed ingelezen.
Het interview dat ze hebben met de Jos Houbraken, groepsleider van de Food and Indoor Mycology afdeling duurt meer dan een uur.
Dimitri Zampoukis en David Wolkerstorfer zijn geïnteresseerd in biologie. Na het zien van een film over de samenwerking tussen bomen en schimmels raken ze gefascineerd door schimmels. Maar het onderzoek dat zij voor hun school moeten doen mag niet te complex worden, dus van onderzoek aan mycorrhiza (een samenlevingsvorm van schimmels en planten via de wortels) zien ze af.
Op aanraden van hun docent richten ze zich vervolgens op schimmels in kazen en dan vooral op ‘de invloeden die schimmels uit kazen op ons hebben (voornamelijk in de zin van antibiotica)’

Antibiotikaas

De vraag is interessant. De jongens hebben uitgezocht welke schimmels er op kazen voorkomen en ze komen onder andere Penicillium roqueforti en de Penicillium camemberti tegen. Die schimmels komen respectievelijk voor op roquefort en camembert en brie. Tegelijkertijd lezen ze over Penicillium chrysogenum, de penicilline producerende schimmel die Fleming ontdekte. En dat leidt tot een van de vragen die ze hebben: produceren de schimmels in kazen dan ook antibiotica?
Een goede vraag vindt Jos Houbraken. Hij geeft er niet meteen antwoord op.
“Schimmels zijn niet altijd eenduidige organismen” zegt Houbraken. “Dezelfde schimmelsoort kan een goede werking hebben op blauwaderkazen, maar bederf veroorzaken op een harde kaas. Ze hebben soms twee petten op.”
De twee soorten waar de jongens in geïnteresseerd zijn behoren tot hetzelfde geslacht: Penicillium. Die groep van Penicillium, daar vallen wel zo’n 400 soorten onder, legt Houbraken uit. “Tot deze grote groep behoort ook Penicillium rubens, dat is de penicilline producent”. “En waar kunnen we dit soort informatie dan vinden?” vraagt Dimitri. “Kan je een literatuurbron noemen?” “Ehm, ja, zegt Jos, zoek maar op Houbraken et al.”

Nieuw verhaal over penicilline

‘Maar achter de schimmel die Fleming in 1928 ontdekte zit een heel interessant verhaal’. Jos moet het even vertellen. “Er werd altijd aangenomen dat de schimmel die leidde tot de ontdekking van het antibioticum penicilline door een open raam vanaf de straat op een Petrischaaltje van Fleming was geland en dat dat toevallig was”. Nou, volgens Houbraken klopt dat laatste wel: het was toevallig, maar het eerste niet: “Het ging zeer waarschijnlijk zo: een collega van Alexander Fleming deed onderzoek in huizen in Engeland. Die kwam bij de rijkere mensen over de vloer want toen was al bekend dat mensen allergische klachten kregen van schimmels in huis. Men deed toen al heel veel onderzoek dat we vandaag aan de dag nog steeds doen: groei van schimmels in huizen onderzoeken. En Penicillium rubens is nou typisch een schimmel die in huizen groeit bij lekkage en als het vochtig is. Het is heel waarschijnlijk dat die collega van Fleming ontzettend veel Penicillium rubens isolaten in zijn lab had en dat vanuit die cultures het Petrischaaltje van Fleming besmet geraakt is. Want Penicillium rubens komt niet zoveel in de buitenlucht voor.”

Antibiotica worst

Terug naar de kaas: Houbraken haalt er wat dikke boeken bij en checkt: ‘Elke soort maakt een eigen patroon van stoffen en die staan hierin. Penicillium rubens maakt penicilline, dat staat hier. Maar Penicillium roqueforti en Penicillium camemberti doen dat niet. ‘Maar Penicillium nalgiovense, die op witte salamiworsten groeit en dat witte laagje vormt, die maakt onder andere wel penicilline, dus zo’n gekke vraag is het niet.’  De volgende vraag is dan natuurlijk: ben je dan bezig met een antibioticakuur als je die worst eet? Goede vraag vindt Jos: “dat kan, vooropgesteld dat de schimmel op de worst, wel penicilline onder die omstandigheden kàn maken. Want schimmels maken niet in alle omstandigheden alles dat ze kunnen produceren. Maar, in dit geval, op de worst, kan dit volgens Houbraken wel. En wat dat betekent? Ben je bezig met een antibioticakuur? Ben je bezig bacteriën die je bij je draagt resistent te maken? Er is nog geen onderzoek naar gedaan”.
Wie weet, zijn de mycologen die ooit naam gaan maken met dit onderzoek wel Zamboukis et al. of Wolkerstorfer et al.
De jongens kijken verbaasd naar de tijd: wow, bijna anderhalf uur, dat ze zo lang zouden blijven en zoveel informatie zouden krijgen hadden ze niet verwacht.
Nu maar afwachten wat hun profielwerkstuk op gaat leveren. Volgens Jos kan het niet anders dan dat het een ruime voldoende wordt: ‘Ze waren heel goed voorbereid.”
We laten het weten!